کتابفروشی بدون ویترین کودک مرگ تدریجی کتابخوانی
این با من: در ایران، مسیر ترویج مطالعه در بین خردسالان با چالش های مختلفی مواجه است؛ از محدودیت های فضا در کتابفروشی ها گرفته تا کمبود منابع متنوع و جذاب.
به گزارش این با من به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایبینا، کتابخوانی، بخصوص در سنین کودکی، یکی از مهم ترین ابزارهای رشد زبانی، شناختی و اجتماعی شمرده می شود. تحقیقات نشان می دهند کودکانی که از سنین پایین با کتاب و مطالعه انس می گیرند، هم در مدرسه موفق تر هستند و هم مهارت های تفکر انتقادی و خلاقیت بالاتری دارند. اما در ایران، مسیر ترویج مطالعه در بین کودکان با چالش های گوناگونی مواجه است؛ از محدودیت های فضا در کتابفروشی ها گرفته تا کمبود منابع متنوع و جذاب. در حالیکه می دانیم، ایجاد عادت مطالعه در کودکان نیازمند نگاهی جامع و نوآورانه است که خانواده، کتابفروشی، ناشر و نهادهای فرهنگی را درگیر کند.
محمدتقی حق بین، مدیر کتابفروشی شفق، در گفت و گو با گزارشگر (ایبنا) اهمیت «ویترین کتاب کودک» را محور توسعه فرهنگ مطالعه در کشور می داند. و معتقد است: «برای توسعه فرهنگ کتابخوانی باید به گروههای سنی کودکان و نوجوانان توجه کرد؛ بنابراین کتاب های ویژه سه ماهه، شش ماهه، ۹ ماهه و سنین بالاتر با فناوری ها و شیوه های مختلف برای دسترسی بهتر خردسالان و کودکان تولید می شود.»
این رویکرد نشان داده است که صنعت نشر کودک در جهان، کوشیده کتاب را به بخشی طبیعی از زندگی کودکان تبدیل کند. حق بین می دهد: «کتاب های حمام، کتاب های پی وی سی، سیمی و حتی بالشت و تشک در قالب کتاب تولید می شود تا بچه ها از کودکی با کتاب انس بگیرند.» این نمونه ها نه فقط خلاقیت در ارایه محتوا بلکه توجه به تجربه حسی و بصری کودک را نیز نشان می دهد؛ تجربه ای که بشکل ملموس انگیزه مطالعه را در کودک تقویت می کند
کارشناسان تأکید دارند که تجربه های موفق جهانی باید در ایران نیز اجرایی شوند. حق بین در این زمینه اظهار داشت: «باید در بخشهایی که نیاز به تکنولوژی روز دنیا دارد، از شرکت های دانش بنیان کمک بگیریم تا عقب ماندگی های موجود جبران شود و شیوه های تولید کتاب کودک در کشور متداول شود.» این نکته اهمیت هم افزایی فناوری و فرهنگ را در توسعه مطالعه کودکان نشان داده است و می تواند زمینه رشد صنعت نشر و تولید محتوا در کشور را نیز فراهم آورد.
حق بین اصرار کرد که هنوز «فضای عرضه و ویترین مناسب برای کودکان کم است» و ادامه می دهد: «باید بتوانیم کتابفروشی های جذاب برای مقاطع سنی مختلف ایجاد کنیم؛ تفکیک ویترین ها برای نوزادان، خردسالان، کودکان و نوجوانان، امکان انتخاب بهتر کتاب و تعامل بیشتر کودک با اثر را فراهم می آورد.»
یکی از اشکالات جدی در عرصه کتاب کودک، محدودیت فضا در کتابفروشی ها و ضعف عرضه کتاب های مناسب گروههای سنی پایین است. حق بین معتقد است: «مساحتی که کتابفروشی های عمومی دارند، پاسخگوی نیاز این گروههای سنی نیست، برای اینکه نمایش کتاب ها در سطح و با جذابیت بصری اهمیت دارد و نمی توان با نمایش عطف، کودک را جذب کتاب کرد.» او تأکید دارد که چیدمان کتاب ها در سطح و نمایش تصاویر جذاب، کودک را بسمت کتاب جذب می کند و به او امکان می دهد خود انتخاب نماید.
در جهان امروز، کودکان بر خلاف گذشته حق انتخاب دارند و می توانند خودشان کتاب و شخصیت های مورد علاقه شان را برگزینند. این تغییر رفتار اجتماعی و فرهنگی، نیازمند آن است که کتاب ها در دسترس و قابل مشاهده باشند تا کودک بتواند با کنجکاوی طبیعی خود به مطالعه علاقه مند شود. به قول حق بین، توسعه ویترین کتاب کودک به نگاه حمایتی دولت نیاز دارد و اگر این امر به درستی اجرایی شود، می تواند سرمایه گذاری بلندمدتی برای آینده فرهنگی کشور باشد.
از منظر تربیتی، ایجاد عادت مطالعه باید از سنین پایین شروع شود. تحقیقات نشان می دهند خواندن با صدای بلند به کودکان کمک می نماید مهارت های زبانی و شناختی خویش را تقویت نمایند. والدین می توانند با نوبت خوانی و پرسش از کودک در رابطه با محتوای کتاب، فرایند یادگیری را جذاب تر کنند. پرسیدن پرسشهایی مانند «به نظر تو بعد چه اتفاقی می افتد؟» یا «چرا فکر می کنی شخصیت داستان چنین تصمیمی گرفت؟» می تواند مهارت تفکر انتقادی کودک را تقویت کند و او را به مشارکت فعال در مطالعه تشویق کند.
توجه به علایق کودک نیز نقش برجسته ی در ایجاد انگیزه مطالعه دارد. اگر کودک به موضوعی خاص علاقه مند است، مانند دایناسورها، والدین می توانند کتاب های مرتبط تهیه کنند. حتی اگر کودک در ابتدا تنها کمیک یا رمان تصویری بخواند، اشکالی ندارد؛ مهم این است که مطالعه را تجربه کند و کم کم دامنه علاقه و تنوع کتاب ها گسترش یابد.
ایجاد عادت روزانه به مطالعه نیز یکی از مؤثرترین روش ها برای تثبیت علاقه کودک است. اختصاص زمان مشخصی برای مطالعه، مانند قبل از خواب یا هنگام مسیرهای رفت وآمد، همراه با کاهش حواس پرتی ها مانند موبایل و تلویزیون، به کودک کمک می نماید مطالعه را بخشی طبیعی از زندگی خود بداند. همچنین، ایجاد مجموعه ای کوچک از کتاب ها در خانه و استفاده از برنامه های کتابخانه ای مانند «زمان قصه» یا باشگاه های کتاب، تجربه اجتماعی و لذت بخش مطالعه را برای کودکان فراهم می آورد.
حق بین اعتقاد دارد توجه به ویترین کتاب کودک و ارایه آثار مناسب گروههای سنی مختلف، سرمایه گذاری بلندمدتی برای آینده فرهنگی کشور است. از منظر تحلیل بازار نشر، ایران با وجود تولید تعداد قابل توجهی کتاب کودک، هنوز در قسمت عرضه و نمایش کتاب به کودکان با چالش مواجه می باشد. دسترسی محدود کودکان به کتاب های مناسب و جذاب، کمبود ویترین های اختصاصی و نبود سیاست حمایتی منسجم، عواملی هستند که می توانند مانع ترویج کتابخوانی شوند. با این وجود، ترکیب تجربه جهانی، فناوری نوین و تولید محتوا، موقعیت های بی نظیری برای رشد این حوزه بوجود می آورد.
سرانجام، تجربه کارشناسان و مدیران کتابفروشی نشان داده است که توسعه فرهنگ مطالعه میان کودکان نیازمند نگاهی جامع، نوآورانه و مشارکتی است. این رویکرد شامل:
*تولید کتاب های جذاب و متناسب با سنین مختلف
ایجاد ویترین های اختصاصی و نمایش جذاب محتوا
استفاده از تکنولوژی های جدید در طراحی و تولید کتاب
مشارکت خانواده ها و نهادهای فرهنگی در معرفی و تشویق مطالعه
ایجاد این ساختار می تواند نه فقط علاقه کودکان به کتابخوانی را تقویت کند، بلکه در بلند مدت به توسعه فرهنگی و اجتماعی کشور کمک کرده و زمینه ای برای تربیت نسلی مطالعه خوان و کنجکاو فراهم آورد.
بطور خلاصه، این نمونه ها نه فقط خلاقیت در ارائه محتوا بلکه توجه به تجربه حسی و بصری کودک را نیز نشان می دهد؛ تجربه ای که بشکل ملموس انگیزه مطالعه را در کودک تقویت می کند کارشناسان تاکید دارند که تجربه های موفق جهانی باید در ایران نیز اجرائی شوند. یا چرا فکر می کنی شخصیت داستان چنین تصمیمی گرفت؟ حتی اگر کودک در ابتدا تنها کمیک یا رمان تصویری بخواند، اشکالی ندارد؛ مهم اینست که مطالعه را تجربه کند و کم کم دامنه علاقه و تنوع کتاب ها گسترش یابد.
منبع: inbaman.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۵