کابوک قضاوت نمی کند مشکل عظیم سینمای مستند معرفی آثار است
این با من: جعفر صادقی کارگردان مستند، باور دارد که مهم ترین چالش امروز سینمای مستند، بالاتر از آنکه به تولید مربوط باشد به کیفیت آثار، معرفی آنها و نحوه ارتباط با مخاطب بازمی گردد.
به گزارش این با من به نقل از خبر آنلاین به نقل از مهر، جعفر صادقی کارگردان مستند «کابوک» در رابطه با ایجاد این مستند بیان نمود: سوژه را به صورت اتفاقی در اینستاگرام پیدا کردم و همان روز با خانواده تماس گرفتم. ابتدا چند جلسه را صرف مشاهده و تصویربرداری کردیم تا مطمئن شویم این موضوع ظرفیت تبدیل شدن به فیلم مستند را دارد. بعد از جلب اعتماد خانواده، تولید فیلم شروع شد. این مستند با نگاهی بر زندگی یک خانواده باغدار، از دل اختلاف دیدگاه اعضای یک خانواده داستانی از بحران های زیست محیطی و مسئولیت های اجتماعی ارائه می کند.
کارگردان مستند «شگرد» دلیل انتخاب این موضوع را تفاوت نگاه اعضای خانواده نسبت به یک مبحث مشترک عنوان نمود و اظهار داشت: همین تضارب آرا در خانواده برایم جذاب بود. همیشه دوست دارم فیلم هایم مخاطب را در موقعیتی قرار دهند که بتواند خودش را جای شخصیت های مختلف بگذارد و میان نگاه های متفاوت دست به انتخاب بزند. اگر همه اعضای خانواده یک نظر داشتند، احیانا فیلم شکل دیگری پیدا می کرد.
وی اضافه کرد: قبل از آغاز فیلمبرداری از اعضای خانواده خواستم مقابل دوربین خود حقیقی شان باشند و اختلاف نظرهایشان را پنهان نکنند. آنها این اعتماد را به گروه سازنده کردند و ما هم سعی کردیم حضور دوربین به مرور برایشان عادی شود تا رفتارشان طبیعی باقی بماند.
کارگردان مستند «سمفونی حمید» در رابطه با مهم ترین چالش ساخت «کابوک» عنوان کرد: نگرانی اصلی خانواده، واکنش اهالی روستا و برخی نهادهایی بود که در فیلم مورد نقد قرار می گرفتند. تلاش کردم به آنها اطمینان بدهم که فیلم قرار نیست مساله سازی یا قضاوت کند، بلکه صرفا می خواهد یک مساله را صادقانه روایت کند و داوری را به مخاطب بسپارد.
این مستندساز اضافه کرد: دغدغه اصلی ام هم مسایل محیط زیستی بود و هم شرایط خانواده ای که احساس می کرد مسئولیت هایی فراتر از وظایفشان بر دوش آنها گذاشته شده است. بنابراین تلاش کردم هر ۲ وجه در فیلمم دیده شود، اما بدون آن که اثر بسمت شعار یا قضاوت مستقیم برود.
کارگردان مستند «فرشاد آقای گل» در رابطه با دریافت جایزه بهترین مستند از نگاه تماشاگران جشنواره «سینماحقیقت» اظهار داشت: اگر یک جایزه برایم اهمیت ویژه داشته باشد، همان جایزه تماشاگران است. خوشبختانه از «سمفونی حمید» و «شگرد» تا «کابوک»، آثارم با استقبال مخاطبان مواجه شده اند و همیشه برایم مهم بوده فیلمی بسازم که مخاطب هنگام تماشای آن خسته نشود و بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
صادقی در رابطه با تاثیر دریافت جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران خاطرنشان کرد: این موفقیت در معرفی «کابوک» به جشنواره های بین المللی هم مؤثر بوده و هنگام مکاتبه با جشنواره ها، نگاه مثبت تری به فیلم به وجود می آورد.
پرهیز از از بازسازی های مصنوعی در مستند این مستندساز دلیل ارتباط مخاطبان با آثارش را پرهیز از شعارزدگی و کوشش برای ایجاد ارتباطی حقیقی با مخاطب دانست و اظهار داشت: در ساخت فیلم هایم از بازسازی های مصنوعی که اینروزها در بعضی مستندها رایج شده فاصله می گیرم؛ چون مخاطب ایرانی خیلی زود ساختگی بودن دیالوگ ها و موقعیت ها را تشخیص می دهد. همواره کوشیده ام فیلمی بسازم که هم برای مخاطب ایرانی و هم برای مخاطب خارجی باورپذیر باشد و حفظ صداقت، اعتماد به حقیقت و پرهیز از شعارزدگی را مهم ترین خط قرمز خود در فیلمسازی می دانم.
صادقی در قسمت دیگری از گفتگو در رابطه با نقش پاتوق های مستند در دیده شدن آثار توضیح داد: اصل برگزاری چنین نشست هایی اتفاق مثبتی است، اما شیوه فعلی را چندان اثرگذار نمی دانم. اگر هدف افزایش مخاطبان سینمای مستند است، باید در انتخاب فیلم ها حتی سختگیرانه تر از جشنواره ها عمل شود؛ چون نمایش چند فیلم ضعیف می تواند سبب شود مخاطب تصور نادرستی از سینمای مستند پیدا کند و دیگر به سراغ آن نرود.
کارگردان مستند «کابوک» اضافه کرد: بارها در پاتوق ها دیده ام که فیلم های سفارشی یا آثاری که ارتباط چندانی با مخاطب برقرار نمی کنند به نمایش درمی آیند؛ اتفاقی که نه فقط به گسترش مخاطبان مستند کمک نمی کند، بلکه سبب ریزش مخاطب هم می شود.
اکران آنلاین خوب است اما تبلیغ مهم تر است کارگردان «شگرد» در رابطه با اکران آنلاین مستندش اظهار داشت: اکران آنلاین ظرفیت بسیار بالایی دارد و برخی آثارم در پلت فرم های آنلاین با استقبال و حتی ثبت رکورد مواجه شده اند، اما مشکل اصلی، معرفی و تبلیغ آثار است؛ چون خیلی از مخاطبان اساساً از تولید یا اکران یک مستند باخبر نمی شوند.
وی ضمن اشاره به تفاوت سینمای داستانی و مستند اضافه کرد: سینمای داستانی از حضور بازیگران شناخته شده و تبلیغات آنها بهره می برد، اما سینمای مستند چنین امکانی ندارد. بدین سبب معرفی آثار مستند باید با روشی متفاوت صورت گیرد. انتشار تریلر، آنونس و معرفی مستندها در رسانه ها و فضاهای پرمخاطب می تواند اهمیت بالای ی در دیده شدن آثار داشته باشد.
صادقی تاکید کرد: امروز ۲ مشکل هم زمان وجود دارد؛ از یک سو برخی فیلم های ضعیف در جشنواره ها و اکران ها حضور پیدا می کنند و از طرفی، آثار شاخص هم معرفی مناسبی ندارند. مهم ترین چالش نمایش مستند در ایران پروموت است و اگر معرفی حرفه ای صورت گیرد، مستند مخاطب خویش را پیدا می کند. هرچند فیلمساز تا حد توان برای معرفی اثرش تلاش می کند، اما تبلیغات حرفه ای نیازمند حمایت و امکاناتی فراتر از توان یک فیلمساز است.
این مستندساز اضافه کرد: وظیفه فیلمساز ساخت فیلم است و انتظار دارم که مدیران فرهنگی با نگاه جدی تری به معرفی و نمایش مستند بپردازند. ترجیح می دهم به جای بیان حرف های کلیشه ای، نقدهای سازنده مطرح کنم؛ چون معتقد ام که با تغییر دغدغه ها، چاره ها هم پیدا خواهند شد.
«سینماحقیقت» در انتخاب آثار سختگیرتر باشد کارگردان «سمفونی حمید» در ادامه با انتقاد از روند انتخاب آثار جشنواره «سینماحقیقت» اظهار داشت: سال هاست این مورد را مطرح می کنم که تعداد فیلم های پذیرفته شده در جشنواره بیش از حد است. وقتی از میان صدها فیلم تولیدشده، تعداد زیادی وارد مهم ترین جشنواره مستند کشور می شوند، سطح کیفی آثار برای مخاطب یکنواخت نمی ماند و در نهایت این مخاطب است که از سینمای مستند فاصله می گیرد.
وی اضافه کرد: هرچند فیلمسازان حق دیده شدن دارند، اما اگر این دیده شدن به قیمت افت کیفیت جشنواره تمام شود، هم مخاطب صدمه می بیند و هم فیلمسازان حرفه ای. جشنواره باید در انتخاب آثار سختگیرانه تر باشد تا مخاطب نسبت به کیفیت فیلم های راه یافته اطمینان داشته باشد.
برخی بیکار و برخی چندین پروژه دارند! این مستندساز همینطور ضمن اشاره به کاهش بودجه ها اظهار داشت: خیلی از فیلمسازان نامدار از فضای مستندسازی فاصله گرفته اند و سپردن هم زمان چند پروژه به یک فیلمساز هم کیفیت آثار را کم می کند. این شیوه تصمیم درستی نیست و اگر هدف ارتقاء سینمای مستند است، باید بیشتر از هر چیز به کیفیت تولید توجه گردد.
صادقی ضمن اشاره به تجربه حضور در جشنواره های بین المللی عنوان کرد: در خیلی از جشنواره های معتبر جهان، مرز مشخصی میان مستند و داستانی وجود ندارد و فیلم خوب، فارغ از گونه اش، مورد توجه قرار می گیرد. در ایران، کاهش بودجه و افت کیفیت برخی تولیدات، از مهم ترین مشکلات امروز سینمای مستند است.
صادقی در رابطه با نقش مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمائی اظهار داشت: اگر بخواهیم بدون درنظر گرفتن محدودیت ها در رابطه با عملکرد مرکز قضاوت نماییم، منصفانه نیست. این مجموعه با بودجه ای محدود، مسئولیت گسترده ای در عرصه تولید، نمایش و برگزاری جشنواره ها بر عهده دارد و طبیعی است که همه انتظارها با این امکانات قابل تحقق نباشد.
وی ادامه داد: امکانات و بودجه ای که در اختیار مرکز گسترش قرار دارد، با مسئولیت ها و انتظاراتی که از این مجموعه وجود دارد تناسب ندارد. تا وقتی که این شرایط تغییر نکند، نمی توان انتظار اتفاقات بزرگ داشت. با این وجود، از نظر برگزاری جشنواره، «سینماحقیقت» عملکرد بسیار خوبی دارد و از دید من از این منظر، در سطح خیلی از جشنواره های معتبر دنیا قرار می گیرد.
صادقی در آخر تاکید کرد: مشکلات اصلی سینمای مستند بیشتر از آن که به برگزاری جشنواره ها مربوط باشد، به کیفیت تولید، محدودیت بودجه و ضعف در معرفی آثار بازمی گردد و اگر حمایت های مالی و امکانات ضروری جهت تولید و معرفی حرفه ای مستندها فراهم گردد، این سینما می تواند بیشتر از گذشته رشد کند و مخاطبان گسترده تری به دست آورد.
مستند «کابوک» ساخته جعفر صادقی، با نگاهی بر زندگی یک خانواده باغدار، از دل اختلاف دیدگاه اعضای یک خانواده، داستانی از بحران های زیست محیطی و مسئولیت های اجتماعی عرضه می دهد؛ روایتی که به جای صدور حکم، مخاطب را در مقابل یک مساله قرار می دهد. این مستند چهارشنبه ۳۱ تیر در پاتوق مستند نمایش داده می شود.
«کابوک» در نوزدهمین جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» روی پرده رفت، جایزه بهترین مستند از نگاه تماشاگران را به دست آورد.
منبع: inbaman.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۴ بعلاوه ۴